Χοληστερόλη και διαιτητική αντιμετώπιση υπερχοληστερολαιμίας
Η χοληστερόλη είναι μία λιπαρή ουσία, η οποία αποτελεί βασικό συστατικό των λιποπρωτεϊνικών συμπλοκών που σχηματίζουν τις κυτταρικές μεμβράνες.
Σε τι χρησιμεύει η χοληστερίνη:
- Είναι βασικό συστατικό των κυτταρικών μεμβρανών και είναι απαραίτητη για να ρυθμιστεί σωστά η διαπερατότητα της μεμβράνης.
- Είναι δομικό συστατικό αρκετών ορμονών (ανδρογόνα, οιστρογόνα, κορτιζόλη, κορτικοστερόνη, αλδοστερόνη κλπ)
- Στην παραγωγή της βιταμίνης D
- Στην παραγωγή χολικών οξέων, που βοηθούν στην πέψη των λιπών
- Στον μεταβολισμό των λιποδιαλυτών βιταμινών
Η χοληστερόλη του οργανισμού κατά το 80% της παράγεται στο ήπαρ, ενώ 20% είναι εξωγενούς προέλευσης, προέρχεται δηλαδή από τη διατροφή.
Τα επίπεδα της χοληστερόλης μέσα στο αίμα αποτελούν ένα σημαντικό προγνωστικό παράγοντα για τον κίνδυνο θανάσιμου εμφράγματος του μυοκαρδίου.
Φαίνεται όμως ότι η μέτρηση της χοληστερόλης όπως γίνεται σήμερα μπορεί να αποδώσει καλύτερα αποτελέσματα εάν ταυτόχρονα γίνεται και μέτρηση των πρωτεϊνών που την μεταφέρουν όπως η (ΑποΑ -1) και η Απολιποπρωτείνη Β (ΑποΒ):
Μέσα στο αίμα υπάρχουν τα ακόλουθα στοιχεία που αφορούν τα λιπίδια:
- Ολική χοληστερόλη. Περιλαμβάνει την HDL και LDL χοληστερόλη
- HDL-χοληστερόλη: Είναι η μορφή της χοληστερόλης που ονομάζουμε στην καθομιλουμένη “καλή” χοληστερόλη. Περιέχει χοληστερόλη και πρωτεΐνη (την απολιποπρωτείνη Α) που μεταφέρει την χοληστερόλη από περιφέρεια στο συκώτι για αποδόμηση
- Απολιποπρωτείνη Α (ΑποΑ -1): Είναι η πρωτεΐνη που περιέχεται μέσα στην HDL. Είναι αυτή δηλαδή που συνδέεται με την καλή χοληστερόλη.
- LDL-χοληστερόλη: Είναι η μορφή της χοληστερόλης που αποκαλούμε στην καθομιλουμένη “κακή” χοληστερόλη. Μεταφέρει την χοληστερόλη από το συκώτι περιφερειακά και στα αγγεία . εάν είναι αυξημένη δημιουργεί συνθήκες φλεγμονής . Περιέχει χοληστερόλη και μια άλλη μορφή πρωτείνης την απολιποπρωτείνη Β.
- Απολιποπρωτείνη Β (ΑποΒ): Είναι η πρωτείνη που περιέχεται μέσα στην LDL. Είναι αυτή δηλαδή που συνδέεται με την κακή χοληστερόλη και μεταφέρει την χοληστερίνη . Εάν οι μετρήσεις της ΑποΒ είναι ψηλές αυτό θα σημαίνει αυξημένο κίνδυνο.
- Τριγλυκερίδια. Είναι ένα είδος λιπιδίων που υπάρχουν στο αίμα. Όταν τρώμε, ο οργανισμός μετατρέπει τις θερμίδες που δεν χρησιμοποιεί αμέσως σε τριγλυκερίδια, τα οποία στη συνέχεια αποθηκεύονται στα λιπώδη κύτταρα.
CRP . Η C αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP) σε τιμές υψηλότερες του 1mg% υποδηλώνει την ύπαρξη φλεγμονής. Όμως δεν υποδηλώνει κατ’ ανάγκη ύπαρξη φλεγμονής στο τοίχωμα των αγγείων αλλά φλεγμονή σε οποιοδήποτε όργανο του οργανισμού. Έτσι όταν οι τιμές της C αντιδρώσας πρωτεΐνης παραμένουν υψηλές μπορεί ο ιατρός να πιθανολογήσει ύπαρξη φλεγμονής στο τοίχωμα των αρτηριών όταν αποκλείσει την ύπαρξη φλεγμονής σε άλλα όργανα.
Παράγοντες που επηρεάζουν τα επίπεδα της χοληστερόλης
Διατροφή
Αλκοόλ
Κάπνισμα
Έλλειψη γυμναστικής
Κληρονομικότητα
Επιπλέον Παράγοντες που βλάπτουν τα αγγεία
Η υπέρταση
Η Παχυσαρκία
Το Μεταβολικό σύνδρομο.
Το κάπνισμα
Αυξημένη CRP . ( δείκτης φλεγμονής )
Η αυξημένη LDL
Η οξείδωση / φλεγμονή αγγείων
Γενικές συμβουλές για να διατηρήσω χαμηλά τα επίπεδα χοληστερόλης
- Μείωση των κορεσμένων και trans λιπαρών στη διατροφή.
- Αύξηση των μονοακόρεστων λιπαρών στη διατροφή
- Κατανάλωση τροφών με φυτικές ίνες
- Σωστός τρόπος μαγειρέματος
- Προσοχή σε τρόφιμα με «κενές» θερμίδες
Διατροφική αντιμετώπιση
Η διατροφική θεραπεία θα ξεκινήσει αφού ληφθεί ένα πλήρες ιατρικό ιστορικό όπου περιλαμβάνονται οι ιατρικές εξετάσεις και οι σωματικές μετρήσεις. Στη συνέχεια οι διατροφικές συμβουλές χτίζονται βάση των σωματικών αναγκών , προβλημάτων υγείας , προσωπικότητας και ιδιοσυγκρασίας διαμορφώνοντας το καταλληλότερο διατροφικό πλάνο για καλύτερη ποιότητα ζωής .